09-06-09

Christen, Islamiet, ongelovige of atheïst, zoeken wat ons bindt...

orionimages orion nebula (Hubble telescoop)

O God, er is geen God.....

Volgend gedicht schreef Multatuli (Multa tuli, ik heb veel gedragen, geleden, weet je wel) haast 150 jaar terug. Hij schreeuwt er zijn verlatenheid uit en tevens verwijt hij hen die geloven uit veiligheid, als belegging voor later, voor het eigen zieltje dat ze goede beleggers te zijn, eigenlijk geen nobele daad.... Die intussen nog langere reeks gruweldaden kan je niet de (fictieve) maker toeschrijven maar de mens die handelt vanuit krankzinnige idealen zoals die uit de nazi-tijd of in andere ideologieën

Is er nu 150 jaar later, na Dawkins e.a. iets veranderd? Het geloof onderging hier in de Nederlanden enorme transformaties, zo sterk dat kerkgangers soms nog het ritueel als enige bindmiddel hebben. Godsbeelden zijn zelfs binnen het christendom ontzettend verscheiden. Sommigen geloven in een leven hierna met een persoonlijk voortbestaan....anderen zien dat als onvoorstelbaar en houden het bij een verandering in energie waar hic et nunc weinig zinnigs over te zeggen valt...Dit laatste beeld is zo vaag en zo ver van de traditionele godsopvatting dat mensen die niet gelovig zijn zich hiermee kunnen verenigen. Dat zijn ongelovigen volgens hen Tenslotte wijkt zulke opvatting niet af van een lekenmoraal. What's in a name, tenslotte.

Even ter herinnering: Klaas Frederikse, waarover we het hier al ooit hadden, is een ongelovige predikant die wel binnen de kerkgemeenschap blijft omdat hij juist in de verbondenheid, in de belangeloze liefde voor elkaar, God kan vinden, hij noemt die verbondenheid: God. Noem het zoals je zelf wil. A rose by any other name will smell as sweet.....

God of geen God, belangrijk is verbondenheid. Geloof kan je niet opdringen, dan is het een hersenspoeling. Wij mensen zijn het (misschien nog groeiende?) bewustzijn van de kosmos, we zoeken op wat ons verbindt met elkaar, niet wat scheidt. Dat mekaar zoeken en vinden, die belangeloze verbondenheid, is het mooie.

We zijn het bewustzijn van de kosmos

 

Gebed van de onwetende (Multatuli)

 

Ik weet niet of we zyn geschapen met 'n doel,
Of maar by toeval daar zyn. Ook niet of een God
Of... Goden zich vermaken met ons leed, en schimpen
Op de onvolkomenheid van ons bestaan. Als dit zo waar'
Zou 't vreeselyk zyn! Aan wien de schuld
Dat zwakken zwak zyn, kranken krank en dommen dom?

Wanneer we zyn gemaakt met opzet, met 'n doel.
En door onze onvolkomenheid dat niet bereiken...
Dan valt de blaam van al 't verkeerde op ons niet,
Op 't maaksel niet... maar op den Maker ! Noem hem ZEUS,
Of JUPITER, JEHOVAH, BAAL, DJAU... om 't even:
Hy is er niet, of hy moet GOED zyn, en vergeven,
Dat wy hem niet begrypen. 't Stond aan hem
Zich te openbaren, en dit deed hy niet ! Had hy 't gedaan,
Hy hadde 't zoo gedaan, dat niemand twyflen kon,
Dat ieder zeide: ik ken hem, voel hem, en versta hem. *)

Wat anderen nu beweren van dien God te weten,
Baat my niet. Ik versta hem niet ! Ik vraag waarom
Hy zich aan anderen openbaarde, en niet aan my?
Is 't eene kind den vader meer naby dan 't andre?
Zoolang een menschenzoon dien God niet kent,
Zoolang is 't laster te geloven aan dien God!
't Kind dat vergeefs den vader aanroept doet geen kwaad...
De vader die vergeefs zyn kind laat roepen, handelt wreed.
En schooner is 't geloof: daar is geen vader,
Dan dat hy doof zou zyn voor z'n kind!

Misschien zyn we eenmaal wyzer! Eens misschien
Zien we in dat Hy er is. dat Hy ons gadesloeg,
En dat z'n zwygen oorzaak had, en grond. Welnu,
Zoodra wy 't weten, is de tyd van loven daar,
Maar eerder niet... thans niet! 't Zou God verdrieten,
Te ontwaren dat we hem aanbaden zonder grond,
En dwaasheid is 't, de donkere onwetendheid van heden
Te willen helder maken met een licht... dat nog niet schynt.

Hem dienen ? Dwaasheid : Had Hy dienst begeerd,
Hy hadde ons geopenbaard op welke wys,
En ongerymd is 't, dat Hy van den mensch verwacht:
Aanbidding, dienst en lof... terwyl Hyzelf
Omtrent de wyze hoe, ons in 't onzekere liet.
Wanneer wy God niet dienen naar zyn zin...
Dan is 't Zyn schuld, Zyn schuld, en onze schuld is 't NIET!

Intusschen - tot we wyzer zyn - is goed en kwaad dan een?

Ik zie niet in waartoe een God ons dient, in 't scheiden
Van 't booze en 't goede. Integendeel! Wie 't goede doet
Opdat een God hem loonen zou, maakt juist daardoor
Het goede tot iets kwaads, tot handel. En wie boosheid vliedt,
Uit vrees voor de ongenade van dien God is... laf!

Ik ken u niet, o God! Ik riep U aan, ik zocht,
Ik smeekte om antwoord, en Gy zweegt! Ik wou zo graag
Uw wil doen... niet uit vrees voor straf, uit hoop op loon,
Maar zoals 't kind den wil zyns vader doet... uit liefde!
Gy zweegt... en alty zweegt Ge!

En ik dool rond, en hyg

Naar 't uur, waarop ik weten zal dat Gy bestaat...
Dan zal ik vragen: "Vader, waarom nu voor 't eerst
Uw kind getoond dat het een vader had,
En dat het niet alleen stond in den stryd,
Of waart Ge er zeker van, dat ik Uw wil zou doen
Ook zonder dien te kennen? Dat ik, onbewust
Van uw bestaan, U dienen zou, zoals Ge wilt gediend?
Zou 't waar zyn?

Antwoord, Vader, als Ge daar zyt, antwoord !

Laat niet Uw kind vertwyflen, Vader! Blyf niet stom
Op 't bloedig afgeperst lama sabacthani !

Zo kermt de onwetende aan z'n zelfgekozen kruis,
En krimpt van pyn, en jammert dat hem dorst...

De wyze - hy die wel weet... wel God kent - bespot den dwaas,
En rykt hem gal, en jubelt: "hoor, hy roept z'n vader!"
En prevelt: "dank, o Heer, dat ik niet ben als hy!"
En zingt 'n psalm: "welzalig hy die in der boozen raad
Niet zit, en niet op 't vuile pad der zondaars gaat...

De wyze...sluipt ter-beurse, en schachert integralen.

De vader zwygt....o God, er is geen God!

(Noot van 1875) Men zoeke vooral in dit stukje geen dogmatiek, geen openbaring van meeningen. Het is 'n schets van den aandoeningen die de oprechten waarheidszoeker heen-en-weer slingeren en martelen gedurende den stryd dien hy te voeren heeft net de wereld en... zichzelf. Ik ken de ware strekking van dit Gebed eens onwetenden niet beter omschryven dan met de woorden van den heer Mr. C. VOSMAER (Zie blz. 15 van het eerste deel dezer werken.)

"Dit is een afscheidskreet van het geloof, waarin de smart nog niet heeft plaats gemaakt voor nieuwen vrede uit hooger waarheid. En voor ieder die ernstig de waarheid wil, en de werkelykheid in 't aanzicht durft zien, komt die vrede."

Juist! Het durven aanzien van werkelykheid, de moed om waarheid te erkennen, zal ons verlossen van de spokery des Geloofs, en inderdaad VRY maken. Wie denkt, overwint.

's-Hage, 26 Februari 1861.


http://nl.wikisource.org/wiki/Het_gebed_van_den_onwetende

 

 

08:45 Gepost door doeterniettoe in Levensbeschouwing | Permalink | Commentaren (1) | Tags: god, geloof, multatuli |  Facebook |

Commentaren

Gedicht Wat een mooi gedicht! Ik kende het niet, maar ben blij dat ik het leren kennen heb!
Ik kan er me helemaal in terugvinden. Kheb een paar keer herkennend geknikt tijdens het lezen.

Gepost door: Bart | 10-06-09

De commentaren zijn gesloten.