14-03-09

Eindelijk ook op You Tube: “Jeder für sich und Gott gegen alle.” (Werner Herzog)

 

Jullie dienaars' favoriete film komt eindelijk op You Tube. Vermits het geen film als een andere is én van regisseur Werner Herzog krijgt hij wat (zeg maar vrij veel) extra commentaar mee.  Je leest die of laat die links liggen maar de film zelf lijkt me een must voor eenieder die verwacht dat film je iets meer moet geven dan maatschappijbevestigend entertainment.

 

Het verhaal van Kaspar Hauser is voldoende bekend: voor Kaspar begint de tijd te tikken (komt hij a.h.w. in de wereld) als hij een morgen vanuit een kelder naar een Duits marktplaatsje wordt gebracht en daar wordt achtergelaten, een brief in de hand....Kasper kan amper spreken (een paar woorden: Ross, Reiter werden) en hem moet alles worden aangeleerd.. Een natuurkind a.h.w. dat geen opvoeding heeft gekregen, een uitdaging voor de toenmalige maatschappij: zij zullen hem 'cultuur' bijbrengen. Uiteraard de hunne die ze niet in vraag (kunnen) stellen. Voor die 'opvoeding' komt hij in verschillende sociale milieus. Een gelegenheid voor Werner Herzog om een maatschappijvisie mee te geven. Ik vermoed de zijne als je deze film in zijn gehele oeuvre bekijkt.

 

De film onderzoekt de relatie van het 'ik' of noem het 'je natuur' en de cultuur die je je moet eigen maken, we leven nu eenmaal allen in een omgeving die op ons inwerkt. Wat schiet er eigenlijk over van je 'zelf' als je de cultuur ervan afpelt? Wat is dat je 'eigenheid'? Moet je je conformeren om te kunnen worden geaccepteerd?

Boeiend thema dat moet worden aangevoeld, niet rationeel uitgelegd en daarvoor is film een uiterst geschikt medium. Het thema natuur-cultuur is trouwens het oerthema van Herzog dat in zijn films telkens terugkeert.

 

deel

deel 1: http://www.youtube.com/watch?v=MnvlduTJCi8

 (totaal 11 deeltjes op You Tube)

Toen de RTB de film (in 1977) programmeerde had Humo( nr 1937) een interview met Herzog en vroegen ze hem het volgende:

HUMO: Is het raadsel rond Kaspar Hauser de enige reden waarom er tegenwoordig [BB:1977] zo'n belangstelling voor hem bloeit?

Herzog: Kaspar is niet alleen het slachtoffer van de tijd van toen. Hij is ook van onze tijd. Hij huist in elk van ons. Die verschrikkelijke moeilijkheid om te communiceren, die eenzaamheid, daar hebben we allemaal onder te lijden. We hebben ons in onze jeugd moeten leren aanpassen aan de wereld en het leven. Kaspar werd brutaal de wereld ingeschopt, hij was bijna volwassen maar hij had letterlijk nog niets gezien of geleerd. Kaspar is in de geschiedenis trouwens het enige bekend geval van iemand die op bijna-volwassen leeftijd “geboren” wordt. Hij werd gedwongen zijn kinderjaren en puberteit in een sneltreintempo door te worstelen, in twee jaren tijd.

HUMO: Wat zouden we vandaag de dag doen met een jongen zoals Kaspar Hauser? Zouden mensen van 1977 [BB: van 2009?] net zo reageren als die van 1828?

Herzog: Ik denk niet dat we iemand als Kaspar de kans zouden laten om te leven. We zouden hem in een gekkenhuis stoppen. We zouden als wolven op hem aanvliegen en hij zou vervolgd worden. Ik denk dat hij precies dezelfde kalvarie zou meemaken.

HUMO: Wie is Bruno S. die Kaspar Hauser speelt?

Herzog: We noemen Bruno S. omdat hij onbekend wil blijven. Hij is een man die meer dan twintig jaar in instellingen heeft verbleven – krankzinnigengestichten, verbeteringsscholen en gevangenissen. Zij enige thuis sinds hij een jaar of drie was. Hij werd volledig vernietigd door de samenleving. Hij heeft zoveel afgezien dat hij het levende beeld is van het lijden – je ziét het als hij voor je staat. Hij draagt met zich alle eenzaamheid, alle wanhoop, alle wantrouwen mee dat een mens kan torsen. Hij leeft ongeveer als een zwerver. Hij is er slordig door geworden, vuil, alle lust om zich wat te verzorgen is hem ontnomen. In de film zie je hoe zijn benen onder de kwetsuren zitten, onder de korsten en onder het bloed. Daar is niks make-up bij: dat zijn waarheidsgetrouwe benen van Bruno S. Ik geloof dat hij in geen drie jaar zijn schoenen had uitgetrokken. Zijn voeten waren pijnlijk gezwollen en gekwetst.

 

 

 

09:15 Gepost door doeterniettoe in Maatschappij | Permalink | Commentaren (3) | Tags: kaspar hauser, film, werner herzog |  Facebook |

Commentaren

Het thema van de zgn. 'wolfskinderen' heeft altijd de mens gefasineerd. Kaspar Hauser was dan wel geen wolfskind, maar goed, het gaat om kinderen die zonder contact met andere mensen opgroeien. Dit raakt ons identiteitsbesef als mens, de vraag of er zoiets is als de 'essentie' van de mens, versus de rol van milieu en opvoeding. Ik ken de film niet, maar het blijkt dat wolfskinderen nooit meer tot de complexe menselijke cultuur kunnen gebracht worden. Ze overlijden vroegtijdig. Dit staaft de Freudiaanse these: alles gebeurt in de vroegse kinderjaren via de (liefdevolle) aanwezigheid van de moeder. Indien, niet, dan krijgt men beesten...

Gepost door: JOhnsatyricon | 14-03-09

Ik ben ook blij dat je vermeldt dat dit gegeven niet rationeel moet begrepen worden, maar emotioneel doorvoeld. Dit is voor mij de essentie van film: via beelden, menselijke blikken en emoties een betekenis uitdrukken die nauwelijks in woorden is uit te drukken...

Gepost door: JOhnsatyricon | 14-03-09

Ik heb via via een dossier in handen gekregen van een Antwerps 'wolfskind' van rond 1700 . Het werd teruggevonden in het Nederlandse Gelderland, en kon niet spreken. Als ik het kan terugvinden, zal ik het zeker hier publiceren.

Gepost door: JOhnsatyricon | 14-03-09

De commentaren zijn gesloten.