05-05-07

Een document dat eenieder MOET zien: de martelaars van de Golf van Aden …

Martyrs458998955_b9280cb922

Een knap staaltje van onderzoeksjournalistiek is volgende gefilmd document van Daniel Grandclément, een journalist die poogt  samen met een honderdvijftig  bootvluchtelingen, lotgenoten in dit geval, vanuit Somalïe Jemen te bereiken.  De oversteek van de Golf van Aden  gebeurt  in een krap bootje. Vanaf de eerste beelden van deze schitterende documentaire (een must !) voel je de helse situatie lijfelijk aan….

Daniël Grandclément ging mee als ‘vluchteling’ en toont wat niemand voordien deed: hij filmde de overtocht. Je waant je op een slavenschip of op het vlot van de Medusa. Hoe kan je vrede nemen met een wereld waarin zulke situaties NU nog kunnen bestaan? Ontzettend moedig van Grandclément deze helse, gevaarlijke tocht mee te maken om het Westen dit te tonen. Hartverscheurend. Hier zie je duidelijk hoe onmenselijk de mens soms is tegenover zijn ‘zwakkere’ soortgenoten.  Wie deze reportage ziet, ziet vluchtelingen voortaan anders…

Het mooiste antwoord op ‘vreemdelingen’-retoriek….

 

Over het waarom van deze reportage schreef Grandclément het volgende:

(Frans origineel: http://www.leblogtvnews.com/article-6214845.html )

 

"Al lang interesseer ik me voor slavernij. Ik raadpleeg organisaties die vechten tegen dit verschijnsel, o.a. OIM (Organisation Internationale pour les Migrations) die een post hebben in Addis-Abeba. Op een dag viel de naam Bosaso. Men sprak erover als over een haven zonder wetten en rechten, ergens in Somalië van waaruit duizenden clandestien naar Jemen vertrokken. Ik besloot ter plekke te gaan. Wat ik ontdekte tartte de verbeelding. Een transitstad, een spookstad, grotendeels bevolkt door clandestienen, levend in een helse situatie , meestal in sloppenwijken. Zij wachten allemaal: als ze het nodige geld vinden wagen ze hun kans en steken ze de golf van Aden over. Zo dat niet lukt aanvaarden ze  hulp van de NGO’s om dan terug te keren. Het zijn vooral Somaliërs die vluchten voor de oorlog in hun land. Ook veel Ethiopiërs, zij  ondergaan de grillen van de lokale bevolking en worden beschouwd als paria’s. Ik ben er drie weken gebleven, vorig jaar juni, observerend en in de hoop contact te kunnen leggen met overzetters. Geruchten deden de ronde over situaties bij de oversteek, schrikwekkende verhalen. Een lid van een NGO sprak van 1700 doden per jaar en ik kon dat niet geloven. En dan plots kon ik overzetters ontmoeten…

 

Ik leerde een Tunesische kennen, ze heeft me sterk geholpen. Ze bracht me in contact met overzetters. De eerste keer heb ik me laten afzetten. Ik heb geld gegeven maar niemand is me komen halen. Tenslotte, door de woelige zee tijdens de zomer, stelde mijn vriendin voor in oktober terug te komen. Eens terug ging het snel en ik begon te beseffen waarin ik was gestapt en eerlijk gezegd heb ik nog altijd niet begrepen waarom ze me met hen hebben meegenomen. Ik heb veel betaald, dat is waar. Maar ze hadden me nog eens kunnen bedriegen. Ik was een echt gevaar voor hen want mijn dood zou niet zo onopgemerkt gebleven zijn als die van de heimelijke overzetters.  Na een lange wachttijd in de grotten aan de waterkant mocht ik inschepen. Zelfs al had ik gehoord over de reissituatie, niks had me op wat me te wachten stond kunnen voorbereiden.

Het was ronduit vreselijk. 150 mensen in een  bootje opeengepakt in het scheepsruim en op de brug. De passagiers urineerden in een bakje, braakten. Ze konden amper bewegen. En vooral was er geweld. Een blind geweld van de overzetters, onnodig, barbaars. Ze sloegen met riemen en stokken. Waarom? Ik heb het nog altijd niet begrepen. De overzetters zijn amper 20 jaar. Het zijn knapen. Somaliërs en Jemenieten. Onverbeterbare brutale kerels, voorlopig nog vrij want zo men ze vat, worden ze terechtgesteld. Leven heeft geen betekenis voor hen. Een meer of minder,is van geen belang. Ze doden zonder haat. Zonder overweging, zonder  nadenken. Op die boot besefte ik hoe kwetsbaar het leven is. Deze lijdensweg heeft 3 dagen geduurd. Een nachtmerrie. De laatste nacht brulde een man. Ik heb hem niet gezien maar naar het schijnt isq hij overboord gesprongen.  Ik dacht dat het nooit ophield. Ik heb zelfs gedacht hetzelfde te doen, zo walgde ik van dit alles. Ik woonde een folterscene van een ongehoorde heftigheid bij. Huid die opensprong, bloed, braaksel, zuur, tranen. En dan midden in de nacht, zonder ons vooraf te verwittigen, joegen ze ons  overhaast de zee in, zelf de bagage houdend.

 

 Gelukkig waren we bij de oever, want het merendeel van de Somaliërs kan niet zwemmen. Het is trouwens meestal op dit punt van de reis dat de meeste  doden vallen. De overzetters vrezen de kustwacht, ze willen niet te dicht bij de kust komen. Eens in het water heb ik me verwijderd van de groep want de overzetters hadden me gezegd dat eens aan land de passagiers me zouden doden en beroven. Leugens. Maar ik wou geen risico  lopen. Op het strand kon ik niet rechtop blijven. Ik zakte telkens weer ineen, verwilderd, versuft, uitgeput, op. Op dat ogenblik dacht ik dat de reportage mislukt was.  En dan had ik dat ongelooflijke geluk: een Engelse filmploeg had van op het strand de aankomst van mijn boot gefilmd! Dat heeft me toegelaten de kring te sluiten. Ik werd opgevangen door de Jemenitische politie die me van gvangenis naar gevangenis bracht gedurende enkele dagen en me dan vrijliet. Ik heb enkele clandestienen ontmoet in Jemen. Somaliërs kunnen er het statuut van vluchteling krijgen maar Ethiopiërs pogen verder te trekken naar Saudi Arabïe en Dubai. Maar wat mij betreft: mijn avontuur was voorbij.

 

Het was op de terugvlucht dat ik besefte wat ik juist had meegemaakt. Maar ik heb er geen spijt van. Niemand had ooit deze overtocht gefilmd. Dit document gaat uitgezonden worden voor de UNO in Genève. Ik denk dat het nuttig zal zijn.  Hier moet over worden gepraat. Een ware slachting vindt hier plaats. Een absurde verschrikking, een schande. Duizenden mensen sterven zonder dat men er iets van hoort, in de volslagen onverschilligheid. Mensen zonder bestaan, mensen die niemand opwacht. Dat alles moet gezegd worden. Men zal nooit kunnen beletten dat mensen zich verplaatsen.  Ik begrijp die onweerstaanbare drang te vertrekken, wat ook de bestemming is. Ze hebben gewoon geen levenskansen binnen hun eigen land. De situatie in Somalië en Ethiopië  is zo vreselijk moeilijk. Ze zijn gevlucht voor Islamitische   rechtbanken en nu zijn het de leden van die rechtbanken die vluchten. Wanneer men massaal een streek verlaat, ondanks de grote gevaren die je te wachten staan wil dat zeggen dat niks je nog kan doen blijven. De kans te sterven is dan van geen belang meer. De mythe van het vertrek is een sterke. Dubai en zijn rijkdom doet dromen. Als ze Jemen bereiken is er de kans dat ze rijk kunnen terugkomen met hulp voor de terugkeer! Men zal deze lui niet kunnen beletten te vertrekken. Integendeel deze vertrekken moeten worden  georganiseerd en gereglementeerd. De moordenaars moeten worden gestraft; Rechtvaardigheid heringesteld. Terwijl men zich vragen stelt rond de oorzaken, sterven mensen."

 

Het mooiste antwoord op ‘vreemdelingen’-retoriek….

 

Hier het bewuste document:

 

Deel1:

 

 

http://www.dailymotion.com/video/x1l2d0_les-martyrs-du-go...

 

Vertaalde transcriptie van de gesproken Franse tekst:

 

Dit zijn de beelden die de wereld weigert te zien.Twee boten zijn tegelijk vertrokken.allebei met ’n zeil dat de passagiers moet verbergen. 128 mensen op ’n boot van nog geen 10 meter lang. Er zitten mensen in het ruim bij de motor of in de boeg waar ik film. Ze stikken haast. Ik zit vooraan ineengedoken. Eerst mocht ik niet filmen van de smokkelaars. Later veranderen ze van mening en mag ik drie keer de camera even bovenhalen. Als ik hen durf te filmen zullen ze me overboord gooien. Ik kan dus niet filmen dat ze passagiers slaan, wat urenlang zal aanhouden.Ze slaan om ze fysiek en geestelijk te kleineren. Acht bemanningsleden moeten 120 passagiers in toom houden, die vaak sterker zijn dan zij.

Acht bemanningsleden mag ik niet filmen. In Jemen riskeren ze 15 jaar cel of de doodstraf als een passagier sterft en dat is bijna altijd het geval.

Dit is voor velen hun eerste zeereis. Bijna iedereen moet overgeven in zakjes of op elkaar.

Wist U van tevoren dat het zo zou gaan?

Ja, ik heb veel gereisd.

Wist u dat u deze reis in deze omstandigheden zou maken?

De  omstandigheden zijn niet goed

Hebt U het erg lastig?

Ja

Wat is het moeilijkste?

Het moeilijkste is dat we niet genoeg zuurstof krijgen

Waarom aanvaardt u dat?

Ik moet me erbij neerleggen We zitten hier heel krap. Alle mensen krijgen te weinig zuurstof.

Waarom aanvaardt U dat ze U slaan?

Aanvaarden? Wat aanvaarden?

Waarom aanvaardt U dat de bemanning klappen uitdeelt? Met hun riemen,.

Dat zal ik u later vertellen. Als we aangekomen zijn zal ik met U praten.

Goed. DankU OK

Want als ik nu praat, zullen ze me doden.

 

’s Nachts hoor ik kreten. Maar ik weet niet wat er gebeurd is.

De tweede dag van de reis. De man met het blauwe t-shirt is ’n soort kapo.Een passagier die door de smokkelaars is aangewezen. De smokkelaars verdwalen. Ik heb een gps bij me en ik wijs ze de goeie weg. Eerst waren ze vrij inschikkelijk, nu mag ik niet meer bewegen. De uren gaan voorbij en het water raakt op. Ik kan de vrouwen filmen die achter de stuurman zitten.Toevallig zijn er geen kinderen aan boord. In de andere boot zijn er wel. De smokkelaars houden zich nu al  minder in voor de camera.

Dit waanzinnige lachje is van een smokkelaar die het lollig vindt.

Ik krijg een gevoel van diepe afkeer en walging.

Ik wil in het water springen om de kwellingen niet te hoeven te zien.

 Voor de kust zullen we vannacht in het water moeten springen. De meesten kunnen niet zwemmen. Gelukkig is de oever dichtbij.en niemand zal dit keer verdrinken.

Ik kan het niet filmen want ik word het water ingeduwd.

Toevallig is er net een filmploeg aan de kust in Jemen.

Die ploeg ziet ons aankomen en zal de rest van het verhaal vertellen.

 

Ik heet Ginny Hill en ben Engelse.

Marie Laure Bagiolini, een Zwitsers cineaste en ik zijn hier nu 10 dagen. Om het parcours van de emigranten te filmen die in Jemen aankomen. We slapen in een hutje aan het strand om erbij te zijn als ze aan land komen. Al een week wachten we dag en nacht. De Jemenieten hebben ons een militaire escorte opgedrongen. Het zijn zij die ons waarschuwen dat er schipbreukelingen zijn aangekomen. Marie Laure kan in het donker filmen maar met dat procédé lijken de mensen hun ogen lichtgevend.

 

Kunt U even met ons praten?

Ik ben moe. Laat me met rust.

Ik heb niks nodig en ik wil geen herrie.

Waar komt U vandaan?

Uit Ethiopië.

Ik ben na aankomst hier gaan liggen. De reis heeft drie dagen geduurd.

Hoeveel hebt U betaald?

40 dollar.

De smokkelaars wilden meer en dreigden ons te doden.

Hebt u al lang niet meer gegeten?

Drie dagen.

Hebt u dorst en honger?

Hebben ze u midden op zee overboord gegooid of bij de kust?

Bij de kust.

Ik kon er bijna staan.

We waren aan mekaar vastgebonden op de boot, maar ik heb het koord losgemaakt als ze ons overboord gooiden.

Er zat een Fransman op de boot.

Wie was die Fransman?

Dat weet ik niet.

Vast een journalist. De smokkelaars hebben 500 dollar van hem ingepikt, en hij is ook geslagen. Er zijn doden gevallen. Mensen werden geslagen en in zee gegooid als ze niet gehoorzaamden. Er waren ook vrouwen aan boord.

Wil je iemand uit Somalië?

 

deel 2:

 

Hier het verslag van de 2 journalisten die toevallig het gebeuren vanop het strand konden filmen (de journalist die het hele gebeuren van op de boot filmde had zich niet bij de groep vervoegd uit vrees mogelijk gedood te worden…)

 

http://www.dailymotion.com/video/x1l2vb_les-martyrs-du-go...

 

transcriptie van dit tweede deel:

 

Zeg dat we journalisten zijn en dat ze niet bang hoeven te zijn.

Ze waren met zijn tienen en ze hadden allemaal een geweer en een knuppel.  We waren bang, ze folterden ons.

Joegen ze u angst aan in de boot?

Ja, ze terroriseerden de mensen.

Hoezo? Wat deden ze?

Ze zeiden dat ze alle macht hadden en konden doen wat ze wilden. Als we willen kunnen we jullie dwingen overboord te springen. Daarom waren we bang.

Kunt u laten zien hoe jullie daar zaten?

Alle passagiers zaten, zeg maar, op en onder elkaar. De omstandigheden waren vreselijk en de boot was erg krap. Iedereen was misselijk en we konden ons helemaal niet bewegen. Altijd op dezelfde plaats.

Kunt u het even laten zien?

Zo zaten we.

Zo zaten jullie dus?

Ja, de ene passagier achter de andere.

Het was een kleine boot en dat zorgde voor heel veel problemen.

Er waren voortdurend mensen aan het schreeuwen. Ik kan niet gaan zitten, ik heb een probleem met iets anders. En dan folterden ze ons. Ook mij hebben ze pijn gedaan. M’n schoenen zijn op de boot gebleven. Ik kon ze niet meenemen.

Had u geen tas?

Ja maar als ik ze had willen pakken, hadden ze me geslagen.

U hebt alles achtergelaten?

Ja, op de boot.

Ik moest wel. Anders hadden ze me geslagen.

We hebben zoveel ellende gekend dat ik niet weet waar te beginnen. De smokkelaars waren onmensen. Ze waren in staat je te doden. Als je maar even bewoog begonnen ze je al te slaan. Op je hoofd, je ogen, overal. Durfde je iets te zeggen gaven ze je een mep. Als ze wisten dat je Ethiopiër was, dan sloegen ze nog harder. We zijn in groepjes van tien van boord gegooid terwijl ze erop los sloegen. We vroegen de smokkelaars eten en water en we zeiden: heb meelij, we zijn ook mensen, moslims net als jullie. Ze zeiden dat het ze niks kon schelen, dat God en het geloof hen koud lieten. Als je geen huis, geen werk, geen geld meer hebt,waarom er dan nog blijven als het leven zo hard is. Ik heb een vrouw, een kind. Als je geen broodwinning hebt en het regime is corrupt, dan vertrek je.

Ginny en haar compagnon zou ik niet ontmoeten. Volgens de smokkelaars zouden de passagiers me bestelen of doden eens aangekomen, dus bleef ik op een afstand.  Ik werd door de Jemenitische politie opgepakt, omdat ik het land illegaal was binnengekomen. Ik heb ze dus niet gezien.

Ginny en Marie Laure maakten een reportage voor Channel4.

Ginny werkt nu in Jemen als freelance journaliste. Marie Laure werkt voor de Zwitserse televisie. Ik werd naar ’n politibureau 100 km verderop gebracht en later naar de immigratiegevangenis in Sanaa. Na tussenkomst van het Franse consulaat kwam ik vrij. Daar heb ik deze foto gemaakt.

 In Sanaa de hoofstad van Jemen heb ik vluchtelingen ontmoet. Sommigen knapten klusjes op in de stad. De meeste Somaliërs leven in kampen in de buurt van Aden in het zuiden. Ze zijn erkend als politieke vluchtelingen en mogen in Jemen blijven. De Ethiopiërs moeten doorreizen naar de Arabische landen of onderduiken. Als ze worden opgepakt, worden ze het land uitgezet.

Het aantal vluchtelingen overgeleverd aan mensensmokkelaars is nog altijd even groot. Er worden nog altijd mensen doodgeslagen in de Golf van Aden.

 

 

 

 

 

Een uitzending van Thalassa ( Antenne 3, France)

 

Dit is de echte taak (en het knappe )van televisie: Zulke documenten kunnen je ogen openen voor de realiteit, je meer bewustmaken.

Met deze reportage gebeurt dat alleszins.

22:48 Gepost door doeterniettoe in Maatschappij | Permalink | Commentaren (2) | Tags: bootvluchtelingen, migranten |  Facebook |

Commentaren

terzake Ik heb de reportage ook gezien en inderdaad het is hartverscheurend.

Groetjes,
Annemie

Gepost door: Annemie | 05-05-07

Ik zou graag willen weten waar ik deze film kan zien of bestellen. Bestaat hij op DVD?
Groet, Ria

Gepost door: ria | 19-05-09

De commentaren zijn gesloten.