29-01-06

Gevaarlijke idee 2 (van John Allen Paulus )

“Het zelf is een conceptuele hersenschim “
 
 
 
 

Betwijfelen  of er een bovennatuurlijk wezen bestaat is banaal (komt veel voor), maar de radicalere twijfel of wij bestaan, tenminste als iets meer dan een naam, marginaal geïntegreerde entiteiten die geschikte etiketten dragen zoals "Mirte" en "Oscar”, dat is mijn kandidaat voor Gevaarlijk Idee. Dit is, natuurlijk de idee van Hume - en ook van Boeddha  - dat het zelf een continu veranderende verzameling van overtuigingen  is, waarnemingen, en houdingen, dat  het geen essentiële en blijvende entiteit is, maar eerder een conceptuele hersenschim. Als dit geloof ooit wijd en zijd  en van binnenuit aangevoeld wordt  doorheen heel de maatschappij – hetzij  wegens vooruitgang in neurobiologie, cognitieve wetenschappen, filosofisch inzicht, of wat  dan ook – dan zijn de gevolgen voor die maatschappij  onberekenbaar. (Of zo denkt althans  soms deze assemblage van geloven, waarnemingen, en houdingen.)”

 

http://www.edge.org/

 

 

 

 

 

Bovenstaand citaat van John Allen Paulus (wiskundige, filosoof ) was zijn antwoord op Pinker’s vraag “wat is jouw gevaarlijke idee?”

De twijfel dus of er een zelf bestaat. Uit het laatste zinnetje tussen haakjes meent hij dus van niet. Hij heeft angst voor de maatschappelijke consequenties daarvan. In onze Westerse samenleving is het zo dat velen geen ‘God’ meer zien, maar de afschaffing van het ik daar staan we ver van in deze individualistisch gerichte maatschappij. Het ik wordt juist verheerlijkt als de nieuwe God…

 

Zulk inzicht van geen consistent zelf  hoeft maatschappelijk geen tijdbom te worden. Godsdienst speelt een mineure rol hier in het Westen. Het inzicht dat het ‘ik’ geen constante is  betekent niet noodzakelijk een losgeslagen moraal. Wel dat je dat 'zelf' niet zomaar met om het even welke ideeën mag 'vullen'  (cfr kinderporno-uitzending , Zembla  Zembla - Verslaafd aan kinderporno    ). De mens draagt dan zijn eigen verantwoordelijkheid, een ‘opdracht’ die je ook zonder ‘beloning in een hiernamaals’ tot een goed einde zal willen brengen. Zoniet is er geen toekomst voor deze soort. Dan overleeft de soort niet door egoïstisch handelen, door het verkiezen van het ogenblikkelijk genot boven een langdurige strategie gericht op het overleven.

 

 Belangrijk zal zijn een evenwicht te vinden tussen ego-wensen en het collectieve belang. Een individu heeft niet alleen rechten, hij heeft ook plichten tegenover die maatschappij. (iets wat men vaak vergeet hier in het Westen, de staat wordt vaak gezien als een melkkoe, belastingen dienen om ontdoken te worden… zulk gedrag is inciviek en niet passend voor iemand die het goed meent met de gemeenschap, zulk iemand is eerder een gevaar voor die gemeenschap)  Er is nood aan een zeker collectief ideaal dat internationaal is ( niet nationalistisch en niet ik-gericht ) een ideaal dat alle mensen verbindt en waar we gezamenlijk naar streven. Een Verenigde Naties met voldoende macht. Een gevoel zoals ‘Make Poverty History’(Live8) maar dat wat langer duurt dan de duur van een optreden….

Hopelijk zien velen in  dat een overlevingsstrategie  de slimste keuze is, ook al betekent dat  een zekere inlevering van vrijheden /bezit. Het is trouwens ook in je eigenbelang.

 

 

 

11:27 Gepost door doeterniettoe | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.